ليدوما: نام چهارمين بناي بزرگ تاريخ دوره هخامنشي است كه در اسفند ۱۳۸۵بوسيله گروهي از كاوشگران ايراني ودانشگاه سيدني استراليا در استان فارس شهرستان ممسني،منطقه فهليان،روستاي سروان جنجان كشف شده است .
به گفته عليرضا عسكري سرپرست هيات كاوش ممسني اين بنا بعد از شوس ،پاسارگارد وتخت جمشيد(پارسه)چهارمين بناي تاريخي دوره هخامنشي است.
اين كاخ با پايه ستونهاي كشف شده به نقش گلهاي هشت پر (لوتوس) وشيارهاي بزرگ نخلي شكل مرينند.وجود چنين بناي با شكوهي بين شوش وتخت جمشيد –بی نظیر است...
برای خواندن ادامه مطلب کلیک کنید...
نحوه اداره نورآباد ممسنی:
نورآباد ممسنی منطقه حکم فرمایی طایفه بکش بود خانواده خان بکش از یکی از جدان خود تحت عنوان ولی خان بزرگ یاد می کنند که در مورد او در فارسنامه ناصری مطالب بسیاری یاد شده است در زمانی که نصر الله میرزا پسر والی فارس فرماندار شولستان و نور آباد ممسنی شده بود او خان بزرگ ناحیه بوده است .و از او اطاعت نکرد و می خواست او را تبعید کند که در حضور جمعی او را کشت ،پدر او نیز خوبیار خان از خوانین بزگ ناحیه بود انها از قلعه ای به نام قلعه سفید که غیر قابل دسترس بود. به عنوان دژ دفاعی استفاده می کردند این قلعه را با حیله و استفاده از مردانگی ولی خان از دست او در آوردند . و به قلعه گل رفت زمانی که این قلعه مورد هجوم قرار کرفت و در معرض شکست از طرف قوای دولتی قرار گرفتند تمام زنان خانواده خان بکش و نزدیکان او دو به دو موهای خود را به یکدیگر بافتند و از ترس ننگ اسارت خود را به زیر انداختند.ولی خان به تبریز تبعید شد و داستان زندگی پر افت و خیز این خانواده ادامه پیدا کرد .در دوران معاصر ولی خان سرکرده غائله فارس بود کریم خان پسر او به جرم تلاش برای کشتن اشرف اعدام شد پس از انقلاب اسلامی ایران نیز این خانواده ناملایمات بسیاری را تحمل کرده اند.
برای خواندن ادامه مطلب کلیک کنید...
گویش وَران لُری
مردمان بخشهایی از ،همدان،کرمانشاه،ایلام،لرستان،خوزستان،[[چهارمحال و بختیاری]،کهکیلویه و بویراحمد،نورآباد ممسنی و بوشهر به گویشهای گوناگونی از لری صحبت میکنند. گویشوران لری در عراق نیز دیده شدهاند. گویشهای لکی در بخشهایی از عراق، همدان، کرمانشاه،ایلام و لرستان به کار می رود همچنین لری خرم آبادی عمدتاً در خرم آباد، جنوب لرستان، پلدختر و جنوب غرب لرستان (جنوب کوهدشت) به کار میرود. بختیاری در شرق لرستان در مناطق الیگودرز و دورود و نیز در استان چهارمحال و بختیاری صحبت میشود. گویش بروجردی در بروجرد، ملایر و سربند اراک دیده میشود .
گویش سیلاخوری، در در ایلام دیده میشود و لری فیلی در ایلات جنوب و جنوب غرب لرستان کاربرد دارد.روستاهای دشت سیلاخور محدوده بروجرد تا دورود به کار میرود و تفاوت چندانی با لری خرم آبادی ندارد. لری پشتکوهی
لری:
عموماً زبان لُری را با کُردی و لکی مقایسه میکنند. این امر به علت خویشی و همزیستی لُرها، لکها و کردها در یک منطقهاست. اما بر اساس تقسیمات زبانشناختی، لری جزو گروه جنوبی زبانهای ایرانی است و قرابت آن با فارسی بیشتر است. لری و فارسی امروزی هر دو بازماندههای فارسی میانه هستند .
امروزه لُری همانند فارسی به عنوان یکی از زبانهای جنوب غربی ایران رده بندی میشود. الف)لری شمالی: 1- لکی: لکی پیشکوه (الشتری، دلفانی و کوهدشتی) و لکی پشتکوه 2- کلهری 3- ملکی 4- بدره ای 5- هندمینی ب)لری میانی: 1- خرم آبادی 2- بروجردی و ثلاث (سیلاخوری ، ملایری، نهاوندی، تویسرکانی و ...) 3- بالاگریوه ای (میر، پاپی و ...) ج)لری جنوبی: 1- بختیاری (چهارلنگ و هفت لنگ) 2- کهگبلویه : (دهدشتی، بویراحمدی، ممسنی، لیراوی و ...)
